Rośliny wysokogórskie

Oreofit, (gr. óros ‘góra’, phytón ‘roślina’) – roślina wysokogórska. Nazwą tą określa się gatunki roślin, które główne centrum swojego występowania mają w górach powyżej górnej granicy lasu. Rośliny te posiadają szereg przystosowań umożliwiających przetrwanie im w trudnych, wysokogórskich warunkach.

• Górna granica lasu – naturalna granica występowania drzew o pokroju drzewiastym w górach, zależna od czynników klimatycznych, morfologicznych i siedliskowych. Wyznacza górny zasięg regla górnego. W pobliżu górnej granicy lasu świerki stają się coraz niższe, las rzednie. Powyżej rozciągają się zarośla kosodrzewiny, olszy kosej lub hale - łąki górskie
• piętro kosodrzewiny (piętro kosówki) – zarośla, kosodrzewiny i ziołorośla
• piętro halne (piętro alpejskie) – roślinność zielna, głównie murawy)
• piętro turniowe (piętro subniwalne, piętro turni)

Warunki życia roślin w górach

Warunki życia roślin w górach zmieniają się wraz ze wzrostem wysokości nad poziomem morza. Do czynników wpływających na wegetację roślin należą też:

• znacznie skrócony okres wegetacyjny (w piętrze turniowym - 4 miesiące)
• niska średnia temperatura roczna
• duże wahania temperatur w okresie wegetacji i raptowne zmiany pogody (np. opady śniegu w pełni sezonu wegetacyjnego roślin)
• silne wiatry, w tym wiatry halne
• gruba pokrywa śnieżna
• duże różnice właściwości gleb na podłożu granitowym i wapiennym.

 

Przystosowania

• Rośliny wysoko górskie najczęściej są karłowate ich liście są przekształcone w ciernie.
• Epiderma jest zgrubiała, często pokryta włoskami.
• Ich cykl życiowy odznacza się szybkim przebiegiem, bardzo wcześnie dochodzi do zakwitania.
• Spadek zawartości wody w tkankach powoduje zmniejszenie aktywności metaboliczne
• Oreofity mają też tendencję do skupiania się w zwarte, gęste darnie, nazywane poduszkami.
• Charakteryzuje się po przez okrągły i wypukły, przypominający poduchę kształt.
• Rośliny tworzące takie poduszki, mają jeden mocny i gruby, silnie zdrewniały korzeń, który wrasta głęboko w szczeliny pomiędzy blokami skalnymi.
• Rośliny takie są bardzo drobne. Tworzenie tego typu gęstych i niskich skupień zabezpiecza przed silnym wiatrem, nadmiernym parowaniem oraz szkodliwym wpływem nagłych skoków temperatury.

Gleba przykryta taką poduszką, albo wcale nie przemarza, albo tylko do małej głębokości, dzięki czemu roślina może szybciej rozpocząć procesy wegetacyjne.   Gatunkami często tworzącymi darnie są lepnica bezłodygowa, mokrzyca rozchodnikowa, a także dwa gatunki skalnicy-tatrzańska oraz seledynowa.

 Szarotka alpejska

Skalnica gronkowa

Sit skucina

 Lepnica bezłodygowa

W jaki sposób wycieki ropy naftowej niszczą środowisko naturalne?

Wycieki ropy naftowej do oceanów spowodowane są katastrofami morskimi: niszczą plażę i zakłócają delikatną równowagę ekologiczną obszaru.

Wyciek ze statku Prince Wiliam Sound w 1989r. spowodował zatrucie jednego z najcenniejszych rezerwatów nieskażonej fauny i flory na Alasce, powodując śmierć setki tysięcy wydr morskich i ptaków oraz niezliczone ilości mięczaków i roślin.

Chociaż najbardziej widoczne skutki skażenia wybrzeża ropą naftową znikają w ciągu 5 lat, wyciek ropy jest katastrofą środowiskową. Ropa uszkadza kod genetyczny ryb a przez to zakłóca łańcuch pokarmowy.

Los plamy ropy

Kiedy ropa z tankowca dostanie się do wody, tworzy cienką warstwę na jej powierzchni. Około 50% z tej cienkiej warstwy wyparowuje szybko, w tym najbardziej toksyczne związki. Wiatr i woda rozbijają resztę na drobne cząstki, które ulegają rozproszeniu, bądź łączą się z wodą w procesie emulgacji, tworząc kleiste, piankowate bryły. Fotooksydacja jako efekt działania promieni słonecznych na cząstki ropy, rozbija część brył. Po miesiącu duża ilość ropy ulega biodegradacji, po tym jak bakterie i inne organizmy zaczynają ją przyswajać. Pozostała część, to jest około 20%, formuje bryły smoły, która zostaje już trwale w środowisku.

Źródła:

Ekologia - życie i środowisko.

Wydawnictwo: Time Life.

Sawanna

- Obejmuje obszary równin oraz okolice

 pod- i międzyzwrotnikowych.

- Najczęściej spotykana w  Afryce, Australii a także Ameryce  Południowej.

Warunki klimatyczne:

- klimat gorący

- małe wahania temperatury

- temperatura powyżej 25’C

-  tylko 2 pory roku: sucha i deszczowa

Flora:

- akacja, niektóre zwierzęta wykorzystują ją jako schronienie przed słońcem

- baobab, jego kora i liście mają właściwości lecznicze (zdjęcie)

- drzewo trawiaste (zdjęcie)

- eukaliptus australijski

Fauna:

-gazele

- żyrafy

- słonie

- zebry

- koty drapieżne tj. lwy czy lamparty(zdjęcie)

- owady np. szarańcza czy mrówki (zdjęcia)

Przykładowy łańcuch troficzny to:

  trawy - szarańcza - wąż - sekretarz

Baobab

Lampart

Mrówki

Wykres ilości opadów i temperatury w ciągu roku

Szarańcza

Tajga

Tajga – jest to nazwa lasu szpilkowego na obszarze Azji i Europy, charakterystycznego dla klimatu umiarkowanie chłodnego. Lata są tu krótkie i ciepłe, zaś zimy długie i bardzo mroźne.

Ze względu na miejsce występowania wyróżnić można dwa typy tajgi :
tajgę ciemną – występuje głównie w Europie i Zachodniej Syberii, ale także wyspowo na obszarze całej Syberii.

tajgę jasną – występuje we Wschodniej Syberii i północnej Europie.

Flora

Na obszarach tajgi rosną głównie drzewa iglaste: świerki, sosny, limby, jodły syberyjskie, modrzewie.

W runie występują liczne gatunki grzybów, mszaków, mchów oraz rośliny z rodziny wrzosowatych: borówka, żurawina błotna, gruszyczka.

W ciągu lata w lasach tajgi pojawiają się duże ilości komarów. Poza wieloma gatunkami owadów żyją tam także liczne ptaki: sikory, jemiołuszki, głuszce, krogulce i jastrzębie. Występuje tam także wiele innych gatunków ssaków, takich jak łosie, wiewiórki, rosomaki, borsuki, rysie, lisy, wilki, niedźwiedzie i kuny. Niektóre z nich, np. rosomaki i niedźwiedzie brunatne, na okres zimy zapadają w stan odrętwienia.

Step w pigułce

STEP – równina pozbawiona drzew, rzek i jezior;

może być obszarem półpustynnym lub pokrytym trawą

i krzewami. Typową glebą stepową jest czarnoziem.

Stepy występują w strefie umiarkowanej, w której:

lato jest suche i gorące

zima mroźna i śnieżna

opady  250-450 mm/rok

średnia temp. roczna waha

się od 0°C do 10°C

Występowanie:

W Ameryce Północnej stepy nazywane są prerią.

W Ameryce Południowej stepy nazywane są pampą.

FAUNA

Roślinność składa się tu głównie z kseromorficznych zbiorowisk trawiastych. Roślinność ta w okresie wzmożonych opadów szybko się zazielenia i bujnie rośnie.

ostnica

turzyca

kostrzewa

strzęplica


Okres roku, w którym rozwijają się rośliny stepowe nie jest długi. Najpiękniejszym etapem jest pełny rozkwit, który następuje tylko w maju i kwietniu, później zmierza wszytko ku spoczynkowi.

FLORA

Na obszarach stepowych dominują:

- ssaki trawożerne, duże kopytne, które szybko biegają:

 suhak

bizon

 kangur

antylopa widłoroga

- małe gryzonie ryjące nory:

bobak

suseł

- drapieżne ptaki:

 drop

myszołów

Wśród traw żyje wiele owadów, takich jak: pasikoniki, mszyce, mrówki, termity, szarańcza

i skoczki.

Przykładowy łańcuch troficzny:

Tundra

Warunki klimatyczne i występowanie:

·        -strefa arktyczna i subarktyczna

·       - pasmo wokół bieguna północnego

·       - długa i mroźna zima, temp. dochodzi nawet do -48°C, trwa  noc polarna

·       - śnieg leżący nawet 9 miesięcy

·       - krótkie i chłodne lato, temp. nie przekracza 15°C, trwa dzień polarny

·      -  występowanie zorzy polarnej

·       - całoroczne silne, mroźne wiatry

·       - wieczna zmarzlina, a latem liczne rozlewiska i bagna

 

Flora:

·        mchy i porosty
np. chrobotek reniferowy

·        trawy i niewielkie krzewinki
np. borówki

karłowate brzozy i wierzby

 

 

Fauna:

 

 leming                                  suseł

  

renifer

piżmowół

oraz inne:

Zając bielak

 Lis polarny

 Łasica

Przykładowe łańcuchy troficzne:

Trawa>leming>lis polarny

Mech>suseł>łasica>lis polarny
Chrobotek reniferowy>renifer>wilk
Porosty>zając bielak>puchacz śnieżny
Trawa>zając bielak>wilk
Mchy>piżmowół>stado wilków